Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ve net gelir elbette bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise ince tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman notasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül düzeni şaşar.